วันที่ 17 กันยายน คณะสื่อจีนโพ้นทะเล “ตามหาฝันจีน เยือนเหลียวหนิง” ปี 2026 เดินทางมายังนครต้าเหลียน เพื่อนั่งรถรางสาย 201 ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็น “ระบบรถรางอายุร้อยปีเพียงแห่งเดียวในจีนแผ่นดินใหญ่ที่ไม่เคยหยุดให้บริการ” วิทยากรวัฒนธรรมจากบริษัทสาขารถรางต้าเหลียนเล่าให้คณะฟังว่า ระบบรถรางแห่งแรกของภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีนถือกำเนิดขึ้นที่ต้าเหลียนเมื่อวันที่ 25 กันยายน 1909 ด้วยเส้นทางยาว 2.45 กิโลเมตรเชื่อมสวนสนุกไฟฟ้ากับท่าเรือใหญ่ และนับแต่นั้นรถรางก็กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของชาวต้าเหลียนตลอดมา
วิทยากรเล่าต่อว่า วันที่ 1 ตุลาคม 1951 รถรางรุ่น 1000 “เฉิงกง” (ความสำเร็จ) ซึ่งเป็นรถรางคันแรกที่จีนออกแบบและผลิตเองทั้งหมด ได้ออกจากสายการผลิตของโรงงานรถรางต้าเหลียน เพื่อเป็นของขวัญฉลองครบรอบ 2 ปีแห่งการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน ข่าวนี้ถูกรายงานถึงประธานเหมาในวันเดียวกันและสร้างความฮือฮาไปทั่วประเทศ รุ่นนี้ผลิตออกมารวม 122 คัน โดย 26 คันใช้งานในต้าเหลียน ส่วนที่เหลือส่งไปสนับสนุนเมืองอันซาน ฉางชุน และฮาร์บิน นับเป็นรถรางรุ่นที่ผลิตมากที่สุดในประวัติศาสตร์จีน โรงงานรถรางต้าเหลียนยังสร้างสถิติ “ครั้งแรกของประเทศ” อีกหลายรายการ ทั้งรถรางคันแรกในปี 1951 รถบัสคันแรกในปี 1952 และรถรางไร้รางคันแรกในปี 1953 กระทั่งวันที่ 17 ตุลาคม 2025 “โรงงานรถรางบริษัทขนส่งต้าเหลียน” ได้รับคัดเลือกเข้าสู่บัญชีมรดกอุตสาหกรรมแห่งชาติจีนรุ่นที่ 7 กลายเป็นมรดกอุตสาหกรรมแห่งชาติด้านระบบขนส่งทางรางในเมืองแห่งแรกของประเทศ
จากนั้นคณะได้ขึ้นรถรางรุ่น DL3000 ที่ยังให้บริการอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นรถที่ผลิตขึ้นตั้งแต่ทศวรรษ 1930 และวิ่งให้บริการต่อเนื่องมากว่า 90 ปี ถือเป็น “โบราณวัตถุที่ยังมีชีวิต” ภายในตัวรถโครงไม้ดั้งเดิมยังคงตั้งตระหง่าน ส่วนคันโยกควบคุมในห้องคนขับสไตล์เก่าก็เป็นมันวาวจากการสัมผัสของพนักงานขับรถรุ่นแล้วรุ่นเล่า ทุกครั้งที่เข้าโค้ง กระดิ่งหน้ารถจะส่งเสียง “ติ๊งต่าง” อันเป็นเอกลักษณ์ จนชาวต้าเหลียนเรียกรถรางเหล่านี้อย่างเอ็นดูว่า “รถติ๊งต่าง”
วิทยากรระบุว่า ปัจจุบันสาย 201 ไม่ใช่เพียงเส้นทางคมนาคม แต่ถูกพัฒนาให้เป็น “เส้นทางสายประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม” วิ่งจากถนนซิงกงไปยังสวนสาธารณะไห่จือยฺวิ่น เชื่อมโยงจุดสำคัญต่าง ๆ อาทิ ย่านประวัติศาสตร์ถนนตงกวน สถานีรถไฟต้าเหลียน และจัตุรัสประชาธิปไตย บริษัทสาขารถรางต้าเหลียนได้ต่อยอดมรดกร้อยปีนี้ด้วยการสร้างเส้นทางธีม “ทริปย้อนเวลาร้อยปีรถราง” ซึ่งได้รับคัดเลือกเป็นโครงการต้นแบบบูรณาการวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวของนครต้าเหลียน พร้อมเปิดตัวตู้โดยสารรุ่นพิเศษ เช่น “รถรางแสงเงา” และ “ขบวนรถนิทานฤดูหนาว” ส่วนช่วงตรุษจีนปี 2026 ยังมีขบวน “ม้ามงคลสู่ความสำเร็จ” ที่ประดับด้วยโคมไฟแดง อักษรฝู และกระดาษตัดลายปีม้า ช่วยให้รถรางร้อยปีกลายเป็น “แบรนด์ทองคำ” ด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของต้าเหลียน
เมื่อนั่งรถรางสาย 201 มาเรื่อย ๆ คณะสื่อได้ลงจากรถที่ย่านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมถนนตงกวน หนึ่งในย่านเก่าแก่ที่สุดของต้าเหลียน ซึ่งมีมาตั้งแต่ยุคแรกเริ่มที่เมืองเปิดเป็นท่าเรือ เป็นประจักษ์พยานการเปลี่ยนผ่านของต้าเหลียนจากหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ สู่เมืองท่าสมัยใหม่ อาคารสไตล์ยุโรปและบ้านพักอาศัยแบบ “หลี่ย่วน” อันเป็นเอกลักษณ์ของต้าเหลียนตั้งเรียงรายอยู่คู่กันตามผังถนนอายุนับร้อยปี ภายในย่านยังมีห้องนิทรรศการประวัติศาสตร์ที่รวบรวมภาพถ่ายเก่าและข้อมูลของอาคารเก่าแก่อายุร้อยปีกว่าสิบหลังที่ยังคงอนุรักษ์ไว้จนถึงปัจจุบัน บอกเล่าความทรงจำในชีวิตประจำวันของชาวต้าเหลียนหลายชั่วอายุคน
ปัจจุบันถนนตงกวนได้รับการปรับปรุงเชิงอนุรักษ์ โดยยังคงผังถนนและด้านหน้าอาคารเก่าแก่ไว้ พร้อมผสมผสานร้านกาแฟ ร้านอาหารว่างท้องถิ่น ร้านงานฝีมือ และการจัดไฟยามค่ำคืน จนกลายเป็น “ถนนเก่าสุดฮิต” ที่ทั้งคนหนุ่มสาวชาวต้าเหลียนและนักท่องเที่ยวต่างมาเช็กอิน ภายในย่านมี “ร้านกาแฟประชาชน” ซ่อนตัวอยู่ในตึกอิฐแดงอายุร้อยปี ร้าน “สวนพฤกษาแบล็งก์บันนี่” ตกแต่งหน้าร้านธีมอลิซในแดนมหัศจรรย์ ร้านขนมเก่าแก่ “อี้ชางหนิง” ที่ขายพายไข่หอยเม่นต้าเหลียนมีคิวยาวเหยียด และตลาดของกินริมทาง “หนานไหลเป่ยหว่าง” ก็หอมกรุ่นไปด้วยกลิ่นไม้ปิ้งย่างและฮอทดอก คณะสื่อเดินเที่ยวชมไปตามถนน กำแพงสีขาวและกระเบื้องสีเทาตัดกับป้ายไฟนีออนอย่างลงตัว ความคร่ำคร่าของอาคารเก่าผสานกับความคึกคักและความทันสมัยของย่านนี้ ทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสเสน่ห์อันเป็นเอกลักษณ์ของเมืองที่ผสานอดีตกับปัจจุบันเข้าด้วยกัน ท่ามกลางเสียง “ติ๊งต่าง” อันคุ้นเคยของรถราง
ทั้งนี้ ทราบว่าบริษัทยังใช้รถรางร้อยปีนี้เป็นเวทีจัด “ชั้นเรียนอุดมการณ์บนตู้โดยสาร” เชิญนักเรียนระดับประถมและมัธยมขึ้นรถฟังเรื่องราว “เหลย เฟิงบนรถราง” ผสานการนำเสนอมรดกอุตสาหกรรม การเผยแพร่วัฒนธรรมท้องถิ่น และการปลูกฝังความรักชาติเข้าไว้ด้วยกัน จากเสียงหวูดแรกในปี 1909 จนถึงขบวนรถท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในวันนี้ รถรางร้อยปีของต้าเหลียนยังคงแล่นไปพร้อมกับจังหวะของเมือง นำพาผู้มาเยือนจากทั่วทุกมุมโลกสัมผัสเสน่ห์อันเป็นเอกลักษณ์ของนครแห่งนี้ ดังข้อความที่จัดแสดงอยู่ในห้องนิทรรศการของถนนตงกวนที่ว่า “ให้เมืองรักษาความทรงจำไว้ ให้ผู้คนจดจำความคิดถึงบ้าน” การกลับมาพบกันอีกครั้งของรถรางกับถนนเก่าในรอบร้อยปีนี้ จึงเป็นเชิงอรรถอันมีชีวิตของการที่ต้าเหลียนรักษาความทรงจำของเมืองและบอกเล่าเรื่องราวความคิดถึงบ้านของตนเอง