ในช่วงวันหยุดยาววันชาติ อำเภอหยิงเจียง เขตปกครองตนเองชนชาติไต่และจิ่งพั่วแห่งเต๋อหง มณฑลยูนนาน จัดกิจกรรมแสดงชุดมู่เหน่าจงเกอภายใต้แนวคิด “หุบเขานกเงือกแห่งจีน-หยิงเจียงที่งดงาม” ระหว่างวันที่ 2-3 ตุลาคม การแสดงหลักจัดขึ้นที่สวนวัฒนธรรมจิ่งพั่วอวิ้นเยี่ยนซานในอำเภอหยิงเจียง ประชาชนในท้องถิ่นจากหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์และนักท่องเที่ยวจากทั่วประเทศนับหมื่นคนมารวมตัวกัน ร่วมเต้นรำดั้งเดิมของชนเผ่าจิ่งพั่วที่รู้จักกันในชื่อ “ระบำหมื่นคน” เสียงกลองดังกึกก้องและผู้คนหลั่งไหลเข้าร่วมงาน วาดภาพความสามัคคีและความเบิกบานของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ได้อย่างชัดเจน สถานีวิทยุโทรทัศน์ยูนนานถ่ายทอดสดกิจกรรมนี้เต็มรูปแบบในช่วงเช้าวันที่ 2 ตุลาคม บันทึกภาพพิธีสวมมงกุฎของมู่เหน่าจงเกอที่เต็มไปด้วยความสง่างาม พร้อมอธิบายที่มาทางประวัติศาสตร์และความหมายทางวัฒนธรรมของมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาตินี้

ชื่อ “มู่เหน่าจงเกอ” มาจากคำเรียกของแต่ละแขนงย่อยภายในกลุ่มชาติพันธุ์จิ่งพั่ว โดยแขนงจิ่งพั่วเรียกว่า “มู่เหน่า” ส่วนแขนงไจ่วาเรียกว่า “จงเกอ” ทั้งสองคำมีความหมายว่า “ทุกคนร่วมเต้นรำ” หรือ “ร่วมรื่นเริงด้วยบทเพลงและการเต้นรำ” ตามตำนาน ระบำนี้เริ่มต้นจากพิธีกรรมอันสง่างามที่บรรพบุรุษชาวจิ่งพั่วจัดขึ้นเพื่อบูชาเทพสุริยะ ตามเรื่องเล่า กษัตริย์แห่งดวงอาทิตย์ได้เชิญสรรพสิ่งบนโลกไปร่วมงานเลี้ยงใหญ่ ณ วังสุริยะ สรรพสิ่งทั้งหลายจึงส่งฝูงนกไปเรียนรู้ท่วงท่าการเต้นรำแทน ด้วยเหตุนี้ ท่วงท่าและรูปแบบแถวของการเต้นมู่เหน่าจงเกอจึงมักเลียนแบบท่วงท่าการบินรวมฝูงของนก เสาสัญลักษณ์ไม้ที่เป็นศูนย์กลางของพิธี เรียกว่า “มู่เหน่าสื่อตง” มีลายพรรณพืชที่สื่อถึงเส้นทางการอพยพของชาวจิ่งพั่ว รวมถึงลายธัญพืชห้าชนิด ปศุสัตว์หกชนิด ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ สื่อถึงพลังชีวิตและความเจริญรุ่งเรืองของกลุ่มชาติพันธุ์ ตามธรรมเนียมดั้งเดิม มู่เหน่าจงเกอมักจัดขึ้นช่วงวันที่ 15 เดือนอ้ายตามปฏิทินจันทรคติและช่วงเทศกาลชิมข้าวใหม่ (ประมาณเดือนตุลาคม) ซึ่งเป็นเหตุผลทางวัฒนธรรมสำคัญที่ทำให้ปีนี้อำเภอหยิงเจียงนำการเฉลิมฉลองวันชาติมาผสานกับการแสดงมู่เหน่าจงเกอ ในปี 2006 “มู่เหน่าจงเกอของชนเผ่าจิ่งพั่ว” ที่อำเภอหลงชวนยื่นขอขึ้นทะเบียน ได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีจีนให้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติชุดแรก ทำให้เขตปกครองตนเองเต๋อหงกลายเป็นพื้นที่หลักในการสืบทอดและพัฒนาระบำโบราณนี้ให้ก้าวหน้าต่อไป

เมื่อเทียบกับปีก่อน ๆ การแสดงมู่เหน่าจงเกอของหยิงเจียงในปีนี้มีการสร้างสรรค์ด้านรูปแบบการให้บริการอย่างเห็นได้ชัด เพื่อแก้ปัญหาที่นักท่องเที่ยวมักแน่นขนัดและเข้าร่วมอย่างใกล้ชิดได้ยากในปีก่อน ๆ อำเภอหยิงเจียงเปิดตัวรูปแบบ “จองออนไลน์แบบแบ่งรอบ + ตรวจสอบด้วยสายรัดข้อมือเฉพาะแบบออฟไลน์” เป็นครั้งแรก นักท่องเที่ยวสามารถเลือกช่วงเวลาที่ต้องการผ่านมินิโปรแกรมบนวีแชทได้ด้วยตนเอง จองล่วงหน้า แล้วใช้สายรัดข้อมือเฉพาะเพื่อตรวจสอบเข้างานตามช่วงเวลาที่กำหนด ทำให้การเข้าร่วมเป็นระบบมากขึ้นและได้สัมผัสบรรยากาศแบบเข้าถึงอย่างแท้จริง ไม่ต้องยืนเบียดกันอยู่วงนอกมองคนอื่นเต้นแบบที่ผ่านมา ขณะเดียวกัน ทางพื้นที่ยังได้ปรับโครงสร้างพื้นที่จัดแสดงใหม่ ขยายพื้นที่เต้นรำหลักและพื้นที่กันชนสำหรับผู้ชมให้กว้างขึ้น พร้อมสร้างถนนใหม่อีก 2 สาย ทำให้ถนนที่มุ่งสู่สถานที่จัดแสดงเพิ่มเป็น 4 สาย เพื่อยกระดับการระบายการจราจรในช่วงเวลาเร่งด่วนและเพิ่มความสามารถในการรองรับผู้คนของสถานที่

อำเภอหยิงเจียงตั้งอยู่บริเวณชายแดนทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน อยู่ในเขตปกครองตนเองชนชาติไต่และจิ่งพั่วแห่งเต๋อหง มีพรมแดนติดกับเมียนมา เป็นที่อยู่อาศัยของกลุ่มชาติพันธุ์ส่วนน้อยหลายกลุ่ม เช่น ไต่ จิ่งพั่ว ลีซอ และอาชาง ภายในพื้นที่ยังเป็นที่อยู่อาศัยของนกเงือกและนกหายากอื่น ๆ ซึ่งเป็นที่มาของแบรนด์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม “หุบเขานกเงือกแห่งจีน” ของพื้นที่นี้ ชนเผ่าจิ่งพั่วในฐานะหนึ่งในกลุ่มชาติพันธุ์ส่วนน้อยที่เป็นตัวแทนของเต๋อหง มีประชากรกระจุกตัวอยู่ตามแนวชายแดนทางตะวันตกของยูนนานเป็นส่วนใหญ่ และยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมที่ผสมผสานการทำเกษตร การล่าสัตว์ และระบบนิเวศภูเขามาอย่างต่อเนื่อง มู่เหน่าจงเกอจึงเป็นสื่อกลางหลักของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและความเหนียวแน่นทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์นี้ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เมื่อการท่องเที่ยวชายแดนจีน-เมียนมาและการแลกเปลี่ยนด้านมนุษยศาสตร์ข้ามพรมแดนเพิ่มความคึกคักขึ้นต่อเนื่อง หยิงเจียงก็อาศัยตำแหน่งที่ตั้งชายแดนและทรัพยากรวัฒนธรรมชาติพันธุ์ที่เป็นเอกลักษณ์ ค่อย ๆ เปลี่ยนแบรนด์มรดกวัฒนธรรมมู่เหน่าจงเกอนี้ให้กลายเป็นกลไกสำคัญในการดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ และขับเคลื่อนเศรษฐกิจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของพื้นที่ชายแดน

ที่น่าสนใจยิ่งขึ้นคือ มู่เหน่าจงเกอในพื้นที่ได้เปลี่ยนจาก “กิจกรรมเทศกาลที่จัดปีละครั้ง” มาเป็น “การแสดงประจำวันตามปกติ” แล้วอย่างค่อยเป็นค่อยไป มีรายงานว่าในเขตปกครองตนเองเต๋อหงปัจจุบันมีคณะนักแสดงมู่เหน่าจงเกอประจำมากกว่า 30 คณะ ประชาชนจากหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์และนักท่องเที่ยวสามารถร่วมเต้นรำนี้ได้แทบทุกวันที่สถานที่จัดแสดงประจำ ไม่จำกัดอยู่เพียงวันเทศกาลตามประเพณีอีกต่อไป เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคมที่ผ่านมา อำเภอหยิงเจียงได้จัดกิจกรรม “การแสดงมู่เหน่าจงเกอมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้แบบออนไลน์” และถ่ายทอดสดเต็มรูปแบบไปแล้วครั้งหนึ่ง ภาพจากกิจกรรมดังกล่าวได้ขึ้นจอรายการข่าวภาคค่ำของสถานีโทรทัศน์ส่วนกลาง (CCTV) จำนวนการเข้าชมหัวข้อที่เกี่ยวข้องทั่วทุกแพลตฟอร์มสะสมถึง 2,212 ล้านครั้ง แสดงให้เห็นถึงกระแสความนิยมที่กว้างขวางอย่างมาก เพลงที่ดัดแปลงจากเพลงคลาสสิก “เพลงมาร์ชมู่เหน่าจงเกอ” ก็แพร่หลายในแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นต่าง ๆ ขณะที่ “เหน่าซวง” ซึ่งเป็นผู้นำการเต้นและบรรยายในพื้นที่ก็กลายเป็นที่รู้จักทางออนไลน์จากกระแสนี้ด้วย คณะนักแสดงที่เกี่ยวข้องยังได้รับเชิญไปแสดงที่ซินเจียง ปักกิ่ง และกุ้ยโจว ผลักดันวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ชายแดนยูนนานนี้ให้ก้าวสู่เวทีระดับประเทศ

ข้อมูลที่หน่วยงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวของเขตปกครองตนเองเต๋อหงเคยเปิดเผยก่อนหน้านี้แสดงให้เห็นว่า การแสดงมู่เหน่าจงเกอและกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้อง ได้สร้างจำนวนนักท่องเที่ยวและรายได้รวมที่เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดให้กับหยิงเจียงต่อเนื่องมาหลายช่วงวันหยุดยาว ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันผลในการขับเคลื่อนที่เป็นรูปธรรมของรูปแบบ “มรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ + การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม” ในพื้นที่ชนกลุ่มน้อยตามแนวชายแดน เพื่ออำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวที่มาร่วมกิจกรรมมู่เหน่าจงเกอ อำเภอหยิงเจียงยังเปิดโรงอาหารของหน่วยงานราชการให้ประชาชนทั่วไปเข้าใช้บริการได้ในช่วงวันที่ 2-3 ตุลาคม ซึ่งเป็นภาพสะท้อนที่เป็นรูปธรรมของแนวทางปฏิบัติที่หลายพื้นที่ทั่วประเทศจีนดำเนินการในช่วงวันหยุดยาววันชาติปีนี้ คือการเปิดโรงอาหารของหน่วยงานราชการให้บริการแก่สาธารณะ มีเป้าหมายเพื่อบรรเทาความตึงตัวของศักยภาพการรองรับด้านอาหารในพื้นที่ช่วงสัปดาห์ทองคำ และมอบตัวเลือกการรับประทานอาหารที่คุ้มค่าให้แก่นักท่องเที่ยว เมื่อมองในมุมที่กว้างขึ้น แนวทางที่หยิงเจียงผสานการเฉลิมฉลองวันชาติเข้ากับการแสดงมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชนกลุ่มน้อยอย่างลึกซึ้งในครั้งนี้ ทั้งเป็นการตีความแนวคิด “ทุกกลุ่มชาติพันธุ์ร่วมมือกันต่อสู้ ร่วมกันพัฒนาให้รุ่งเรือง” อย่างเป็นรูปธรรม และยังเป็นตัวอย่างที่ดีของพื้นที่ชนกลุ่มน้อยตามแนวชายแดนที่ใช้ทรัพยากรมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติ พัฒนาเศรษฐกิจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม จนบรรลุทั้งการสืบทอดวัฒนธรรมและผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจไปพร้อมกัน หน่วยงานด้านวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวในพื้นที่ระบุว่า ต่อไปจะยังคงสำรวจแนวทางผสานการแสดงมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้แบบประจำวันเข้ากับงานฟื้นฟูชนบทและการท่องเที่ยวชายแดนให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น เพื่อผลักดันให้มู่เหน่าจงเกอเปลี่ยนจาก “ปรากฏการณ์ไวรัลออนไลน์” ไปสู่แบรนด์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ยั่งยืนต่อไป