สำนักงานบริหารศุลกากรทั่วไปของจีน (GAC) แถลงในการบรรยายข่าวที่จัดโดยสำนักงานสารนิเทศแห่งคณะรัฐมนตรีจีน เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ว่ามูลค่าการค้าสินค้ารวมของจีนในช่วงสามไตรมาสแรกของปี 2026 อยู่ที่ 39.94 ล้านล้านหยวน (ประมาณ 5.9 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 18.8% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ต่อเนื่องจากแนวโน้มการเติบโตที่เร่งตัวขึ้นในแต่ละไตรมาสตลอดทั้งปี การส่งออกเพิ่มขึ้น 16.4% อยู่ที่ 23.2 ล้านล้านหยวน ขณะที่การนำเข้าเติบโตเร็วกว่า เพิ่มขึ้น 22.3% อยู่ที่ 16.74 ล้านล้านหยวน สะท้อนการฟื้นตัวต่อเนื่องของอุปสงค์ภายในประเทศ ที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ มูลค่าการค้าในเดือนกันยายนเพียงเดือนเดียวสูงถึง 5.16 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 27.5% ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มูลค่าการค้ารายเดือนของจีนทะลุ 5 ล้านล้านหยวน ถือเป็นสถิติใหม่
ข้อมูลรายไตรมาสแสดงให้เห็นรูปแบบการเร่งตัวอย่างชัดเจน โดยอัตราการเติบโตเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าเพิ่มจาก 15.3% ในไตรมาสแรก เป็น 18.3% ในไตรมาสที่สอง และ 22.3% ในไตรมาสที่สาม หวัง จวิน รองผู้อำนวยการสำนักงานบริหารศุลกากรทั่วไป กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า อัตราการเติบโตในช่วงสามไตรมาสแรกของปีนี้เป็นอัตราที่เร็วที่สุดในช่วงเวลาเดียวกันของ 5 ปีที่ผ่านมา และสรุปสถานะการค้าต่างประเทศในปัจจุบันด้วยคำสี่คำที่มีความหมายว่า "เร็ว ใหม่ ดี แข็งแรง" เขากล่าวว่า ในสภาพแวดล้อมระหว่างประเทศที่ซับซ้อนและผันผวน ความสามารถในการฟื้นตัวที่การค้าต่างประเทศของจีนแสดงออกมา สะท้อนถึงการพัฒนาต่อเนื่องของสายอุปทานในประเทศ รวมถึงความสามารถที่เพิ่มขึ้นของภาคธุรกิจในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของตลาด
ในด้าน "แรงขับเคลื่อนใหม่" ข้อมูลระบุว่า มูลค่าการค้ารวมของสินค้ากลุ่มใหม่ ได้แก่ หุ่นยนต์อุตสาหกรรม ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ไฟฟ้า สูงกว่า 10 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 58.9% และเพียงกลุ่มนี้กลุ่มเดียวมีส่วนผลักดันการเติบโตของการค้ารวมถึง 11.3 จุดเปอร์เซ็นต์ กลายเป็นแรงขับเคลื่อนหลักของการเติบโตทางการค้าในปีนี้ ในขณะเดียวกัน การส่งออกแผงวงจรรวม (integrated circuit) เพิ่มขึ้นถึง 99.1% สะท้อนถึงความสามารถที่ก้าวหน้าขึ้นของจีนในอุตสาหกรรมการผลิตระดับสูงและสายอุปทานเซมิคอนดักเตอร์ การส่งออกสินค้า "สามรายการใหม่" ได้แก่ รถยนต์พลังงานใหม่ แบตเตอรี่ลิเทียม และผลิตภัณฑ์พลังงานแสงอาทิตย์ เติบโตรวมกัน 43.6% ต่อเนื่องจากแนวโน้มที่แข็งแรง นอกจากนี้ การส่งออกสินค้าแบรนด์สัญชาติจีนเองเพิ่มขึ้น 26.7% และคิดเป็นสัดส่วน 24.8% ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด แสดงให้เห็นว่าอุตสาหกรรมการผลิตของจีนกำลังเปลี่ยนจากการผลิตตามสัญญาล้วนๆ ไปสู่การมีแบรนด์และเทคโนโลยีของตนเอง
เฝิง หลิน ผู้อำนวยการบริหารฝ่ายวิจัยและพัฒนาของบริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือตงฟางจินเฉิง (Oriental Jincheng) ให้ความเห็นว่า กระแสการลงทุนด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั่วโลกเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ทำให้การส่งออกสินค้าที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผล เช่น แผงวงจรรวม เติบโตอย่างแข็งแกร่ง ขณะที่การยกระดับอุตสาหกรรมการผลิตของจีนอย่างต่อเนื่องก็ผลักดันให้สัดส่วนการส่งออกสินค้าเทคโนโลยีสูง เช่น รถยนต์พลังงานใหม่และหุ่นยนต์อุตสาหกรรม เพิ่มขึ้นด้วย เธอยังระบุว่า อัตราการเติบโตของการนำเข้าสูงกว่าการส่งออกมาตลอดทั้งปี โดยในสามไตรมาสแรกการนำเข้าเติบโตเร็วกว่าการส่งออกถึง 5.9 จุดเปอร์เซ็นต์ ซึ่งสะท้อนทั้งศักยภาพด้านอุปสงค์ของตลาดภายในประเทศขนาดใหญ่ของจีนที่กำลังถูกปลดปล่อยออกมา และทิศทางของนโยบายที่ต้องการผลักดันให้การค้ามีความสมดุลมากขึ้น หวัง จวิน กล่าวเสริมว่า อัตราการเติบโตทางการค้าของจีนในสามไตรมาสแรกของปีนี้ติดอยู่ในกลุ่มที่เร็วที่สุดเมื่อเทียบกับประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่อื่นๆ ของโลก ซึ่งตอกย้ำสถานะที่แข็งแกร่งขึ้นของจีนในระบบการค้าโลก
ในด้านประเภทของผู้ประกอบการ วิสาหกิจเอกชนยังคงเป็นกระดูกสันหลังของการค้าต่างประเทศ ในช่วงสามไตรมาสแรก มูลค่าการค้าของวิสาหกิจเอกชนอยู่ที่ 22.73 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 19.1% คิดเป็น 56.9% ของมูลค่าการค้ารวม ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ตัวเลขนี้ทะลุ 20 ล้านล้านหยวนในช่วงเวลาเดียวกัน ทำให้วิสาหกิจเอกชนยังคงเป็นผู้ประกอบการค้าต่างประเทศรายใหญ่ที่สุดของจีน มูลค่าการค้าของวิสาหกิจที่ลงทุนจากต่างประเทศเพิ่มขึ้น 19% อยู่ที่ 11.69 ล้านล้านหยวน ขณะที่วิสาหกิจของรัฐเติบโต 17.8% อยู่ที่ 5.46 ล้านล้านหยวน ทั้งสามประเภทมีอัตราการเติบโตเป็นตัวเลขสองหลัก แสดงว่าการขยายตัวนี้มีฐานที่กว้าง ไม่ได้พึ่งพาผู้ประกอบการประเภทใดประเภทหนึ่งเพียงอย่างเดียว
ในด้านคู่ค้า การค้าของจีนกับประเทศตามแนว "หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง" และประเทศสมาชิกความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) รวมถึงคู่ค้าเขตการค้าเสรีอื่นๆ อยู่ที่ 19.55 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 30% คิดเป็นกว่า 70% ของการเติบโตทางการค้ารวมในช่วงเวลาเดียวกัน อาเซียนยังคงเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของจีน โดยมูลค่าการค้าสองทางอยู่ที่ 6.84 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้น 22.7% ขณะที่การค้ากับสหภาพยุโรปเพิ่มขึ้น 8.4% อยู่ที่ 4.78 ล้านล้านหยวน และการค้ากับสหรัฐอเมริกาเพิ่มขึ้นเพียง 4.1% อยู่ที่ 3.18 ล้านล้านหยวน ซึ่งเป็นอัตราที่ช้ากว่าค่าเฉลี่ยโดยรวมอย่างชัดเจน สะท้อนทั้งสภาวะที่ค่อนข้างซบเซาของการค้าจีน-สหรัฐฯ ในช่วงนี้ และผลสำเร็จของความพยายามของจีนในการกระจายตลาดส่งออก เพื่อลดการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่งมากเกินไป
สำหรับผู้อ่านชาวไทย ความแข็งแกร่งของการค้าต่างประเทศของจีนสะท้อนออกมาโดยตรงในข้อมูลการค้าทวิภาคีไทย-จีนเช่นกัน กระทรวงพาณิชย์ของไทยรายงานว่า มูลค่าการค้าสองทางไทย-จีนในไตรมาสแรกของปี 2026 อยู่ที่ 1.278 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 18.78% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า แต่การขาดดุลการค้าของไทยกับจีนก็ขยายตัวขึ้น 41% เป็น 679,737 ล้านบาท เนื่องจากการนำเข้าเติบโตเร็วกว่าการส่งออกอย่างต่อเนื่อง รูปแบบนี้สอดคล้องกับโครงสร้างการค้าโดยรวมของจีนเองที่การนำเข้าเติบโตเร็วกว่าการส่งออกมาตลอดทั้งปี และยังเป็นภาพที่พบเห็นได้ทั่วไปในความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างอาเซียนกับจีน
นักวิเคราะห์ระบุว่า การค้าต่างประเทศที่ "ปริมาณและคุณภาพเพิ่มขึ้นพร้อมกัน" ในช่วงสามไตรมาสแรกของปีนี้ สะท้อนทั้งการพัฒนาต่อเนื่องของสายอุปทานการผลิตของจีน และความพยายามของบริษัทต่างๆ ในการขยายสู่ตลาดใหม่ในต่างประเทศ รวมถึงการสนับสนุนด้านนโยบายอย่างต่อเนื่องต่อผู้ประกอบการส่งออก เช่น การประกันสินเชื่อเพื่อการส่งออกและมาตรการอำนวยความสะดวกทางการค้าข้ามพรมแดน ด้วยงานแสดงสินค้าสำคัญอย่างงานแสดงสินค้านำเข้าและส่งออกจีนครั้งที่ 140 (งานแสดงสินค้ากว่างโจว) ที่กำลังจัดขึ้น และการที่จีนกระชับความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศและภูมิภาคต่างๆ มากขึ้น นักสังเกตการณ์ในวงการส่วนใหญ่คาดว่าแนวโน้มการเติบโตในปัจจุบันจะดำเนินต่อไปตลอดช่วงที่เหลือของปี ขณะที่การบริโภคภายในประเทศยังคงฟื้นตัวต่อเนื่อง ซึ่งจะเป็นแรงหนุนที่มั่นคงต่อเป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจตลอดทั้งปีของจีน
เพื่อการเปรียบเทียบ มูลค่าการค้าสินค้ารวมของจีนตลอดทั้งปี 2025 อยู่ที่ 45.47 ล้านล้านหยวน เพิ่มขึ้นเพียง 3.8% โดยการส่งออกเพิ่มขึ้น 6.1% อยู่ที่ 26.99 ล้านล้านหยวน และการนำเข้าเพิ่มขึ้นเพียง 0.5% อยู่ที่ 18.48 ล้านล้านหยวน อัตราการเติบโต 18.8% ในสามไตรมาสแรกของปีนี้จึงสูงกว่าอัตราเฉลี่ยทั้งปีของปีก่อนอย่างมาก โดยเฉพาะการเติบโตของการนำเข้าที่เร่งตัวขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งบ่งชี้ถึงการฟื้นตัวของอุปสงค์ภายในประเทศที่แข็งแกร่งขึ้น หากคำนวณจากตัวเลขการส่งออกและนำเข้าในสามไตรมาสแรก จีนมีส่วนเกินทางการค้าสินค้าประมาณ 6.46 ล้านล้านหยวน ซึ่งยังคงเป็นแรงหนุนต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ และทำให้จีนมีแนวโน้มที่จะครองสถานะประเทศผู้ค้าสินค้ารายใหญ่ที่สุดของโลกต่อเนื่องเป็นปีที่ 10 สำหรับไตรมาสที่สี่ ท่ามกลางการลดภาษีตามความตกลง RCEP ที่ยังมีผลบังคับใช้ต่อเนื่อง ความร่วมมือตามแนว “หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง” ที่ลึกซึ้งขึ้น และมาตรการกระตุ้นอุปสงค์ภายในประเทศที่ยังคงออกผล ตลาดส่วนใหญ่มองในแง่ดีว่าการค้าต่างประเทศของจีนจะยังคงเติบโตในระดับสองหลักตลอดทั้งปี