ฟอรั่มเศรษฐกิจการค้าจีน-แคลิฟอร์เนียประจำปี 2026 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม ณ นครลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา นับเป็นครั้งที่ 8 ตั้งแต่มีการจัดฟอรั่มนี้ขึ้นมา งานนี้ดึงดูดตัวแทนจากภาคการเมือง ธุรกิจ และวิชาการของทั้งจีนและสหรัฐฯ เข้าร่วมเกือบ 550 คน เพื่อร่วมกันเรียกร้องให้กระตุ้นความมีชีวิตชีวาของความร่วมมือระดับท้องถิ่นจีน-สหรัฐฯ และเสริมสร้างความร่วมมือเชิงปฏิบัติระหว่างมณฑลและเมืองต่าง ๆ ของจีนกับรัฐแคลิฟอร์เนียในด้านเศรษฐกิจการค้า แม้ฟอรั่มนี้จะจัดขึ้นจริงในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา แต่ในช่วงปลายเดือนกันยายนถึงต้นเดือนตุลาคม ระหว่างงานเลี้ยงรับรองฉลองวันชาติจีนครบ 77 ปีที่สถานกงสุลใหญ่จีนประจำลอสแอนเจลิส แขกชาวจีนและสหรัฐฯ หลายคนที่เข้าร่วมงานได้กล่าวถึงฟอรั่มนี้อีกครั้งในระหว่างการพูดคุย โดยยกให้เป็นตัวอย่างสำคัญที่แสดงถึงความมีชีวิตชีวาต่อเนื่องของความร่วมมือทางเศรษฐกิจการค้าระดับท้องถิ่นระหว่างจีน-สหรัฐฯ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นบริบทโดยตรงที่ทำให้ฟอรั่มนี้กลับมาเป็นที่พูดถึงอีกครั้งเมื่อไม่นานนี้
ฟอรั่มครั้งนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิดหลัก “เสริมสร้างความไว้วางใจ ส่งเสริมความร่วมมือ” โดยมีการหารือเชิงลึกในหกประเด็นหลัก ได้แก่ โอกาสด้านการค้าและการลงทุนในเขตการค้าเสรีและท่าเรือ การอำนวยความสะดวกด้านการค้าสินค้าเกษตรและอาหาร แนวโน้มและความร่วมมือในอุตสาหกรรมเกิดใหม่ การพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัลข้ามพรมแดน การส่งเสริมงานแสดงสินค้าและการท่องเที่ยว และการแลกเปลี่ยนระหว่างผู้ประกอบการรุ่นใหม่ เซี่ยเฟิง เอกอัครราชทูตจีนประจำสหรัฐฯ กล่าวสุนทรพจน์ผ่านวิดีโอ โดยระบุว่าแคลิฟอร์เนียเป็น “แนวหน้าของความร่วมมือระดับท้องถิ่นจีน-สหรัฐฯ” และฟอรั่มเศรษฐกิจการค้าจีน-แคลิฟอร์เนียที่สั่งสมประสบการณ์มาแปดครั้งก็ได้พัฒนาเป็น “กิจกรรมแบรนด์สัญลักษณ์” ที่มีความโดดเด่นในด้านความร่วมมือระดับท้องถิ่นระหว่างสองประเทศ เซี่ยเฟิงยังย้ำในสุนทรพจน์ว่า ท่ามกลางความขัดแย้งและความเสียดทานที่มีอยู่ในความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ ปัจจุบัน ความร่วมมือเชิงปฏิบัติในระดับท้องถิ่นสามารถทำหน้าที่เป็นตัวสร้างเสถียรภาพและหลักยึดที่มั่นคง ซึ่งจะช่วยเติมพลังบวกที่สร้างสรรค์และยั่งยืนให้กับความสัมพันธ์ทวิภาคีโดยรวมได้มากขึ้น
จุดเด่นสำคัญประการหนึ่งของฟอรั่มครั้งนี้คือผลลัพธ์ความร่วมมือที่เป็นรูปธรรมระหว่างรัฐบาลท้องถิ่นของจีนกับแคลิฟอร์เนีย ทั้งมณฑลไห่หนานและเขตปกครองตนเองมองโกเลียในต่างลงนามในโครงการความร่วมมือหลายโครงการกับฝ่ายแคลิฟอร์เนียระหว่างการจัดฟอรั่ม ครอบคลุมด้านต่าง ๆ เช่น การส่งเสริมการค้าและการลงทุน การเชื่อมโยงนิคมอุตสาหกรรม การส่งเสริมการท่องเที่ยว และการแลกเปลี่ยนด้านมนุษยศาสตร์ แม้รายงานข่าวที่เปิดเผยต่อสาธารณะจะไม่ได้ระบุรายละเอียดการลงนามทั้งหมดอย่างครบถ้วน แต่เนื่องจากไห่หนานเป็นเขตท่าเรือการค้าเสรีที่จีนมุ่งพัฒนาเป็นพิเศษ และมองโกเลียในเป็นฐานอุตสาหกรรมพลังงานสะอาดและทรัพยากรที่สำคัญของจีน ตัวแทนที่เข้าร่วมฟอรั่มต่างมองในแง่ดีต่อศักยภาพความร่วมมือระหว่างทั้งสองพื้นที่กับแคลิฟอร์เนียในด้านพลังงานใหม่ โลจิสติกส์ท่าเรือ และการท่องเที่ยว สภาหอการค้าสินค้าเครื่องจักรไฟฟ้าแห่งประเทศจีนก็เคยนำคณะเดินทางเยือนลอสแอนเจลิสก่อนหน้านี้ เพื่อผลักดันความร่วมมือทางเศรษฐกิจการค้าระดับมณฑล-รัฐระหว่างจีน-สหรัฐฯ ให้ก้าวไปในทิศทางเดียวกัน ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับฟอรั่มครั้งนี้
เมื่อย้อนดูพัฒนาการของฟอรั่มเศรษฐกิจการค้าจีน-แคลิฟอร์เนีย เวทีนี้ริเริ่มขึ้นครั้งแรกโดยสถานกงสุลใหญ่จีนประจำลอสแอนเจลิสร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นของแคลิฟอร์เนีย มีเป้าหมายเพื่อสร้างช่องทางการเจรจาแบบถาวรและเป็นระบบสำหรับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจการค้าระหว่างจีนกับแคลิฟอร์เนียที่นับวันยิ่งแน่นแฟ้นขึ้น ตลอดการจัดงานมาแปดครั้ง ประเด็นหารือของฟอรั่มได้ขยายจากช่วงแรกที่เน้นการส่งเสริมการค้าการลงทุนแบบเดี่ยว ไปสู่สาขาที่มองไปข้างหน้ามากขึ้น เช่น เศรษฐกิจดิจิทัล อุตสาหกรรมเกิดใหม่ และการเป็นผู้ประกอบการรุ่นใหม่ จำนวนผู้เข้าร่วมก็ขยายจากหลักสิบคนในช่วงแรกเป็นเกือบ 550 คนในปัจจุบัน สะท้อนถึงความตั้งใจในการร่วมมือและความลึกของการมีส่วนร่วมของทั้งสองฝ่ายที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง นักวิชาการหลายคนที่ติดตามฟอรั่มนี้มาอย่างต่อเนื่องให้สัมภาษณ์ในช่วงพักการสัมมนาครั้งนี้ว่า แนวโน้มใหม่ของความร่วมมือด้านเทคโนโลยีจีน-สหรัฐฯ โดยเฉพาะในสาขาปัญญาประดิษฐ์และพลังงานสะอาด ได้กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงบ่อยครั้งในฟอรั่มสองครั้งหลังนี้ ซึ่งถือเป็นเครื่องสะท้อนว่าฟอรั่มมีการปรับตัวให้ทันกับความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมอยู่เสมอ
ในฐานะเวทีความร่วมมือระดับท้องถิ่นที่จัดต่อเนื่องมาแล้วถึงแปดครั้ง ฟอรั่มเศรษฐกิจการค้าจีน-แคลิฟอร์เนียมีตำแหน่งที่ค่อนข้างมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว กล่าวคือไม่ใช่กลไกการเจรจาทางการในระดับรัฐบาลกลางระหว่างจีนกับสหรัฐฯ แต่เป็นแพลตฟอร์มเฉพาะทางที่ให้บริการด้านการสื่อสารนโยบาย การแบ่งปันข้อมูล และการส่งเสริมการค้าการลงทุนระหว่างมณฑลและเมืองต่าง ๆ ของจีนกับรัฐแคลิฟอร์เนียโดยตรง ซึ่งเปิดโอกาสอันมีค่าให้ผู้ประกอบการทั้งสองฝ่ายได้พบปะแลกเปลี่ยน ขยายโอกาสทางธุรกิจ และแสวงหาความร่วมมือมาอย่างต่อเนื่อง แคลิฟอร์เนียในฐานะรัฐที่มีประชากรมากที่สุดและขนาดเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของสหรัฐฯ เป็นพื้นที่ที่มีความคึกคักด้านการลงทุนและการค้าจากจีนมากที่สุดมาอย่างต่อเนื่อง มีพื้นฐานความร่วมมือที่ลึกซึ้งกับมณฑลและเมืองต่าง ๆ ของจีนในด้านรถยนต์พลังงานใหม่ อุตสาหกรรมภาพยนตร์และวัฒนธรรม และการค้าสินค้าเกษตร ผู้สังเกตการณ์เห็นว่า แม้ในปีที่ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ โดยรวมต้องเผชิญกับความเสียดทานและความผันผวน ช่องทางความร่วมมือเชิงปฏิบัติระหว่างแคลิฟอร์เนียกับรัฐบาลท้องถิ่นของจีนในลักษณะนี้ส่วนใหญ่ก็ยังสามารถดำเนินต่อไปได้ ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้แขกชาวจีนและสหรัฐฯ ยังคงยินดีกล่าวถึงฟอรั่มนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีกในงานเลี้ยงรับรองวันชาติครั้งนี้
เมื่อพิจารณาในมุมที่กว้างขึ้น การจัดฟอรั่มเศรษฐกิจการค้าจีน-แคลิฟอร์เนียอย่างต่อเนื่องสอดคล้องกับบริบทใหญ่ของความสัมพันธ์จีน-สหรัฐฯ โดยรวมที่กำลังฟื้นตัวดีขึ้นในระยะนี้ หลังจากที่ประธานาธิบดีสีจิ้นผิงเดินทางเยือนสหรัฐฯ แบบรัฐพิธีในเดือนกันยายนที่ผ่านมา และทั้งสองฝ่ายบรรลุข้อตกลงร่วม 8 ประการ จีนและสหรัฐฯ ก็ยังคงปล่อยสัญญาณเชิงบวกเพิ่มเติมในประเด็นที่ทำหน้าที่เป็น “หลักยึด” อย่างความร่วมมือทางเศรษฐกิจการค้าระดับท้องถิ่น ซึ่งผู้สังเกตการณ์บางส่วนมองว่าเป็นการขยายผลที่เป็นรูปธรรมของบรรยากาศความสัมพันธ์ทวิภาคีที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์บางรายก็เตือนว่า ความร่วมมือระดับท้องถิ่นแม้จะมีความยืดหยุ่นสูง แต่พื้นที่การพัฒนาของมันก็ยังยากที่จะหลุดพ้นจากอิทธิพลของบริบทความสัมพันธ์โดยรวมระหว่างสองประเทศได้อย่างสมบูรณ์ หากจีนกับสหรัฐฯ กลับมาเผชิญความตึงเครียดในประเด็นหลักอย่างภาษีศุลกากรหรือการควบคุมเทคโนโลยีอีกครั้ง บทบาท “ตัวสร้างเสถียรภาพ” ที่ฟอรั่มความร่วมมือระดับท้องถิ่นเช่นนี้ทำได้ก็จะต้องเผชิญกับการทดสอบในโลกจริงเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นกรณีใด ความสำเร็จของฟอรั่มครั้งที่ 8 และการที่มันถูกพูดถึงอีกครั้งในช่วงเทศกาลวันชาติ ก็พิสูจน์ในระดับหนึ่งว่าช่องทางการแลกเปลี่ยนระดับท้องถิ่นระหว่างจีน-สหรัฐฯ ยังคงมีพลังชีวิตที่ต่อเนื่อง
สำหรับฟอรั่มครั้งต่อไป สถานกงสุลใหญ่จีนประจำลอสแอนเจลิสและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของรัฐบาลรัฐแคลิฟอร์เนียระบุว่าจะยังคงสนับสนุนการจัดฟอรั่มนี้อย่างต่อเนื่องเป็นประจำ และมีแผนที่จะดึงดูดมณฑลทางภาคกลางและตะวันตกของจีนให้เข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น ไม่จำกัดอยู่เพียงมณฑลชายฝั่งที่มีเศรษฐกิจพัฒนาแล้วเท่านั้น ผู้ประกอบการที่เข้าร่วมงานบางคนเสนอว่า ในอนาคตฟอรั่มอาจลงรายละเอียดไปถึงระดับการเชื่อมโยงห่วงโซ่อุตสาหกรรมที่เป็นรูปธรรมมากขึ้น เช่น การจัดบริการจับคู่ธุรกิจที่แม่นยำยิ่งขึ้นระหว่างผู้ประกอบการรายย่อยในห่วงโซ่อุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้าของแคลิฟอร์เนียกับผู้ผลิตชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้องของจีน เพื่อยกระดับฟอรั่มจาก “เวทีแลกเปลี่ยน” ไปสู่ “ศูนย์บ่มเพาะความร่วมมือ” ว่าวิสัยทัศน์นี้จะเป็นจริงได้หรือไม่นั้น ยังต้องติดตามผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมของฟอรั่มในครั้งต่อ ๆ ไป